Altjóða kvinnudagur – og hvat so?

Hvussu stendur til við javnstøðu í Føroyum? Eru tað konufólkini, sum ikki rigga? Er tað skipanin? Ella er alt í fínasta lagi?

Konufólk liva longri enn mannfólk, fáa færri lívshættisligar sjúkur og útbúgvingarstøðið er somuleiðis hægri. Haraftrat er kvinnuumboðanin á tingi í vøkstri. Er alt ikki, sum tað skal vera?

Talið av konufólki í høvuðsvinnuni er lítið, um hugt verður burtur frá flakavinnuni. Er tað tí ikki natúrligt, at mannfólk vinna meira pening samanborið við konufólkið?

Nógvir menn sigla úti – skaffa breyð á borið. Konufólkið tekur sær av húsinum, børnunum og hugnar um heimligu karmarnar. Tá mennirnir ikki eru heima, má konufólkið traðka til. Ansa børnunum, tí tað er lættast og bíligast fyri samfelagið. Hann tekur sær av veiðini, hon tekur sær av umsorganini.

Money talks. Skulu vit ikki virða tað?

Konufólkið arbeiðir niðursetta tíð, tá børnini eru smá. Samstundis arbeiðir maðurin víðari fulla tíð. Hetta er mynstrið í føroyska samfelagnum.

Men tað skurrar í oyrunum, tá eitt nú Vinnuhúsið upplýsir, at 52% av føroyskum konufólkum arbeiða niðursetta tíð. Í Norðurlondum sum heild er talið 36%.

Ein lønarkanning sum Jón Joensen (2009) hevur gjørt fyri Hagstovuna vísir, at munur er á lønunum hjá kvinnum og monnum á føroyska arbeiðsmarknaðinum – eisini í almenna geiranum. Kanningin vísir, at í tí almenna vinna føroyskir menn 16,3% meira samanborið við konufólkið.

Føroyar kunnu betra um javnstøðuna á nógvum økjum. Hugburður er eitt. Og so er tað útbúgvingarútboðið í Føroyum. Tá tey ungu hava lokið studentsprógv, fer størsti parturin av landinum. Í flestu førum er talan um ung konufólk.

Føroyski kynsdiskursurin avmarkar eisini javnstøðuna – siga vit ”teir” í landsstýrinum eru ósamdir um fiskivinnupolitikkin ella ”tey” eru ósamd etc.

Nógv mannfólk hava eina antagonistiska tilgongd til altjóða kvinnudagin. Og nógv konufólk geva ikki degnum gætur. Men kanska áttu vit at lurtað meira eftir teimum, sum arbeiða fyri javnstøðu í føroyska samfelagnum. Kanska hevði hetta máað burtur stóra lønarmunin millum kynini og rættað skeiva býtið millum arbeiðs- og familjulív.

Sambært World Economic Forum (WEF) trívist javnstøðan best í Íslandi, tá hugt verður eftir politikki, útbúgving, arbeiði og heilsu. Íslendingar gera nógv ørðvísi samanborið við føroyingar, men viðurskiftini eru ikki so radikalt annarleiðis, at vit bara kunnu vísa til mentanarlig frábrigdi sum orsøkir til stóra munin á javnstøðuøkinum.

Í staðin fyri at siga ”Altjóða kvinnudagur – hvat so?” kundi fyrsta stigið til betri javnstøðu verið at hugt eftir, hvussu undangongulandið á økinum ber seg at.

Skriva eitt aftursvar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Broyt )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Broyt )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Broyt )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Broyt )

Connecting to %s