Fólkaræði ella einaræði

kringvarp_foroya_building-660x420Fólkið í Føroyum er fyri ósigri, um miðlarnir í landinum gerast færri í tali. Hetta kann skjótt gerast veruleiki, nú Kringvarpið setir ferð á lýsingavirksemið.

Tað er neyðugt við einum sterkum Kringvarpi. Einum Kringvarpi, ið tryggjar borgarunum álítandi og óheftan tíðindaflutning. Og sum kann styrkja og menna mentan og almenna orðaskiftið.

So mikið um fólkaræðisliga týdning Kringvarpsins.

Tí Kringvarpið kann eisini fáa ov stóra ávirkan. Tað síggja vit í dag, nú stovnurin herðir kappingina um avmarkaða lýsingapeningin í Føroyum.

Kringvarpið hevur heimild til at útvega sær fíggjarmegi við lýsingavirksemi. Tað stendur í kringvarpslógini. Men verandi gongd er ómetaliga óheppin, tí hon pínir longu hart sperdar privatar miðlar.

Tí er hetta ein knútur, sum valdið á Vaglinum skal loysa.

Kringvarpið er fíggjað við kringvarpsgjaldið, handilslýsingum, kunngerðum og spølum.

Tað er óhugsandi at hækka kringvarpsgjaldið. Vit hava longu heimsins hægsta kringvarpsgjald.

Men at banna lýsingum í Kringvarpinum er ikki ein gongd leið, sjálvt um tað kanska ideologiskt er tað rættasta.

Hyggja vit at alheims miðlalandslagnum, síggja vit, at talgilda gongdin hevur sigrað á nógvum mótum. Hetta merkir millum annað, at eitt nú Facebook er ein kappingarneyti hjá føroyskum miðlum, ið kappast á heimliga lýsingamarknaðinum. Tað er ikki lítið, føroyskir lýsarar leggja í kassan hjá hesum miðlarisanum. Hetta er peningur beinleiðis av landinum. Facebook rindar ikki eina krónur í skatti í Føroyum.

Soleiðis er veruleikin. Eisini í Føroyum. Tí ræður um at nýta allar landsins miðlapallar til lýsingar. Hetta kann byrgja upp fyri, at enn størri upphæddir enda á fremmandum hondum. Ein public service stovnur við nógvum lurtarum og hyggjarum er áhugavert stað hjá lýsarum á røkka brúkaranum. Tískil kann stovnurin tryggja pening til heimligt miðlatilfar.

Hendan grundgevingin fyri at fíggja public service við kringvarpsgaldi OG lýsingum, stuðulspeningi og spølum er ikki óvanlig at hoyra uttanlands.

Nógv siga, at public service og lýsingar í sama setningi ruggar ikki rætt. Men hendan mixed funding samansetingin er í roynd og veru ein vanligur fíggingarleistur í øðrum londum.

SRG SSR í Sveis er fíggjað á henda hátt. Tað sæst her.

RTÉ í Írlandi er fíggjað eftir sama leisti. Tað sæst her.

RÚV í Íslandi á sama hátt. Tað sæst her.

TVP í Pólandi á sama hátt. Tað sæst her.

ORF í Eysturríki á sama hátt. Tað sæst her.

Hetta eru public service stovnar. Og listin er munandi longri. Men hetta merkir ikki, at støðan í øðrum evropeiskum londum er greið. Londini dragast við somu spurningar sum í Føroyum. Tað er tað skrivað ófatiliga nógv tilfar um. Millum annað hetta notatið. Og hetta merkir samstundis heldur ikki, at “ja, so gera vit bara sum í hinum londunum”. Marknaðurin í Føroyum er so lítil. Her eru so fáar fyritøkur og avmarkað tal á stovnum, ið lýsa í miðlunum.

Hvat skulu politikararnir so gera? Tað er givið, at uppgávan ikki er løtt.

Men tað finnast loysnir. Ein háttur at tryggja føroyskt miðlatilfar er at koyra allan lýsingapening hjá Kringvarpinum í ein miðlagrunn. Peningurin kann síðani býtast út til framleiðslu av dygdargóðum journalistikki. Við øðrum orðum skal peningurin latast redaksjónum, sum finna fram, viðgera og eftirkanna tíðindi og bera tilfarið víðari til lesaran/lurtaran/hyggjaran.

Politikararnir mugu sum skjótast skipa økið øðrvísi. Tí við verandi gongd endar Kringvarpið, sum skuldi borga fyri fólkaræði og góðsku, sum eitt einaræði.

Og tá er einki vunnið.

Skriva eitt aftursvar

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Broyt )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Broyt )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Broyt )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Broyt )

Connecting to %s